اداره حفاظت محیط زیست شهرستان چالوس و کلاردشت ، به مناسبت 29 دی روز ملی هوای پاک بروشوری جهت فرهنگ سازی و اطلاع رسانی به هیات کوهنوردی این شهرستان ارسال کردند که بر خود لازم دانستیم در وبلاگ هیات درج شود تا بهره لازم گرفته شود :
اولین بار در سال 1376 جبهه سبز ایران روز 26 بهمن را به عنوان روز بدون خودرو نامگذاری کرد و بعد از آن 29 دی ماه سال 1377 به عنوان روز هوای پاک نامگذاری شد . هدف از اعلام روز ملی هوای پاک ایجاد حساسیت در بین اقشار مختلف جامعه بوده و از آنجایی که کلید اصلی کاهش آلودگی هوا مشارکت مردمی و افزایش هماهنگی بین بخشی است ، این روز می تواند عامل مهمی در ایجاد این مشارکت و هماهنگی بین بخشی باشد.
تعریف آلودگی هوا : آلودگی هوا عبارت است از وجود و پخش یک یا چند آلوده کننده اعم از جامد ، مایع ، گاز ، تشعشع پرتوزا و غیر پرتوزا در هوای آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوری که زیان آور برای انسان و سایر موجودات زنده و یا گیاهان و یا آثار و ابنیه تغییر دهد . سالیانه 3 میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند که 90 درصد آنان در کشورهای توسعه یافته هستند . در بعضی کشورها تعداد افرادی که در اثر این عامل جان خود را از دست می دهند بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است . بررسی ها نشان داده است ، کودکان و سالخوردگان ، دو گروه آسیب پذیر بر اثر آلودگی هوا هستند ، اما کودکان صدمات بیشتری را متحمل می شوند .
انواع آلاینده ها : 5 نوع از مواد آلوده کننده های عمده هوا شناخته شده اند . این 5 نوع عبارتند از :
کربن منو اکسید : یکی از فراوانترین و گسترده ترین آلوده کننده ها است . گازی بی رنگ ، بی بو و بی مزه است . منابع طبیعی و مصنوعی هر دو در تشکیل co اتمسفر سهیم هستند . همچنان که وجود کربن منو اکسید در اگزوز اتومبیل ها و سایر مواد زاید در نتیجه سوخت ضعیف و ناقص ، کاملا شناخته شده است .
اکسید های نیتروژن : 8 نوع متفاوت اکسید ازت شناخته شده است که فقط 3 نوع آنها در اتمسفر یافت می شوند که عبارتند از : اکسید نیتروژن ، اکسید نیتریک و دی اکسید نیتروژن . معضل اساسی آلودگی هوا از ناحیه اکسیدهای نیتروژن بیشتر به لحاظ شرکت این گازها در واکنش های فتو شیمیایی و تولید ترکیبات سمی و مهلک ثانوی است .
هیدرو کربن ها : هیدرو کربن ها مهمترین عامل آلودگی هوا هستند . اغلب هیدرو کربن ها از منابع طبیعی وارد اتمسفر می شوند . همچنین از تبخیر فرآورده های نفتی ، حلال های آلی و صنعتی ، صنایع رنگ کاری ، پالایش نفت و احتراق سوخت های فسیلی نیز وارد هوا می شوند .
سولفور اکسید ها : سولفور دی اکسید که گازی بی رنگ و به بیشترین میزان در جو یافت می شود . هیچ منبع عمده طبیعی از این گاز دیده نشده است ک در صد زیادی از انتشار این گاز ناشی از فعالیت های انسان بخصوص نیرو گاهها ست .
ذرات معلق : به ذرات جامد کوچک و قطرات مایع گویند که در حال حاضر به شدت در آلودگی و مشکلات مربوط به آن سهیم هستند . مه دود ، غبار ، دود سیگار ، دود اتومبیل و گرد و خاک به عنوان منابع اصلی ذرات معلق تلقی می شود .
ازن چیست ؟ازن گازی است که از 3 اتم اکسیژن تشکیل شده است . لایه ازن که در ارتفاع 15 تا 40 کیلومتری بالای سطح زمین قرار دارد ، اشعه خطرناک ماورای بنفش را جذب و از رسیدن آن به سطح زمین جلوگیری می کند ، به همین دلیل وجود این لایه برای ادامه حیات بر روی زمین ضروری است . تخریب لایه ازن و ایجاد حفره در آن ، سبب می شود که تشعشعات توسط ازن جذب نگردد و یا از حفرات ایجاد شده عبور کند . اشعه ماورای بنفش می تواند باعث ایجاد بیماری هایی مانند سرطان پوست و آب مروارید در انسان شود . گازهای مخرب لایه ازن عمدتا گازهایی هستند که از صنایع برودتی و سرد کننده ها ، صنایع ابر و اسفنج سازی ، سیستم های تهویه مطبوع ، کپسول های اطفای حریق و اسپری های پاک کننده قطعات الکترونیکی متصاعد می شوند .
وارونگی هوا چیست ؟ معمولا در لایه پایین جو درجه حرارت هوا با افزایش ارتفاع کاهش می یابد . بنابر این طبیعی است که حرکت صعودی هوا به وجود می آید و آلودگیها را با خود به طبقات بالای جو می برد و از محل تنفس دور می کند ، اما در بعضی از شرایط جغرافیایی خاص ( مانند احاطه شدن شهری با کوهها ) لایه هوای گرم ، هوای سرد پایین را محبوس می کند و مانع از بالا رفتن و دور شدن آلودگی از سطح شهر می شود . این حالت باعث پایداری بیشتر هوا و تراکم گازهای آلاینده تا حد بسیار خطرناک می شود که به آن وارونگی جوی اطلاق می گردد . وارونگی هوا بیشتر در پاییز و زمستان روی می دهد .
اثر گلخانه ای چیست ؟ زمین و اتمسفر اطراف آن به شکل یک گلخانه عمل می کند . تابش نور خورشید سطح زمین را گرم می کند ، پرتو از درون جو به سمت بالا بازتابیده می شود ، اما راه خروج آن با گازهای گلخانه ای سد می شود . گازهای گلخانه ای عبارت اند از : دی اکسید کربن ، بخار آب ، گاز متان . این پدیده به اثر گلخانه ای معروف است . بشر با سوزاندن سوخت های فسیلی باعث افزایش گازهای گلخانه ای شده است . دانشمندان با زیاد شدن میزان آنها در جو انتظار بالا رفتن دمای زمین را دارند . گرم شدن زمین موجب تغییر الگوی بارش ، افزایش سطح آب دریاچه ها و تاثیرات وسیع بر محیط زیست می گردد .
راهکار معضل آلودگی هوا : اصلاح سیستم مدیریت ، اصلاح مقررات اداری ، بهره گیری از تکنولوژی های پاک ، جانمایی مناسب صنایع آلاینده ، افزایش کیفیت سوخت و فر آورده های نفتی ، آموزش جلب و مشارکت های مردمی ، کاهش سفرهای زائد درون شهری ، کاهش تردد خودروهای شخصی و از همه مهمتر تقویت سیستم حمل و نقل عمومی مطمئن است . امید است ، همه دست در دست هم برای فراهم ساختن هوایی پاک ، تلاش بیشتری بنماییم .
+ نوشته شده در دوشنبه چهاردهم بهمن ۱۳۹۲ ساعت 11:11 توسط مدیر
|
