سال 1891 میلادی برابر با سال 1270 خورشیدی ، از روز پنجم تا یازدهم اسفند ژاک ژان دومرگان  کوهنورد ، جغرافی دان و باستان شناس فرانسوی با نصب یک نردبان طویل از دیواره ای صخره ای و صعب العبور به بلندی 30 متر واقع در سر پل ذهاب صعود نمود و سنگ نبشته ای بسیار مهم از شاه آنوبانی کشف شد . این لوح یکی از قدیمی ترین و مهم ترین سنگ نبشته هایی است که در آسیا کشف شده و نشان می دهد ، شاه آنوبانی پای چپ خود را بر روی جسد یک اسیر گذارده و از الهه نی نی دو اسیر را می گیرد که اولی از بینی به زنجیر کشیده شده و در پایین ، شش زندانی دیگر هستند . آنوبانی شاه سامی 6000 سال قبل سلطنت می کرد . در همین سال جرج .ن . کرزن . خبرنگار روزنامه تایمز در ایران در کتاب خود نوشته است : ژنرال مون نایث قله دماوند را از فراز کوه سبلان در بالای اردبیل که 270 مایل است ، دیده است . در خرداد ماه در روزهای 27 تا 29 همین سال ، ژاک ژان دومرگان به قله اشترانکوه صعود کرد و ارتفاع آن را 4700 متر تعیین نمود . دومرگان در باره این صعود نوشته است : من به مرتفع ترین این قلل یعنی اشترانکوه که در تمام منطقه شهرت زیاد دارد صعود کرده ام . این یکی از زیباترین و اعجاب آورترین صعود هایی است که من در سفر طولانیم نموده ام . ما در پای برف های 3200 متری چادر زدیم و از آنجایی که راهنمای خوبی نداشتیم ، گردشی تحقیقاتی کردم ، نتیجه آن بود که من از سمت شمال به صعود اقدام کنم . فردا ساعت 8 صبح به راه افتادیم ، بالا روی فقط 4 ساعت طول کشید و بسیار طاقت فرسا ولی کوتاه بود ، سمتی را که ما انتخاب کردیم در حدود 45 درجه متمایل بود و صعود ما واقعا صعود از یک نردبان بود . در جنوب غرب کوه در دره ای بسیار عمیق دریاچه کوچکی به نام گهر دیده شد که تاکنون ناشناخته بود . در تیر ماه ، روز های 6 و 7 ژاک دومرگان از دریاچه گهر بازدید کرد و ارتفاع محل دریاچه را 2550 متر، طول آن را 1500 متر و عرضش را 400 متر اندازه گیری کرد . البته در سال 1888 میلادی دریاچه گهر توسط رودلر شناسایی شده بود . ( مطالب فوق از کتاب جغرافیای ایران نوشته ژاک دومرگان و کتاب ایران و قضیه ایران تالیف جرج . ن . کرزن گرفته شده است )

سال 1893 میلادی برابر با سال 1272 خورشیدی ، روز دهم دی ماه ژنرال سرپرسی سایکس ، سیاح انگلیسی به قله تفتان صعود کرد . وی در سفرنامه خود که توسط حسین نوری ترجمه شده است ، چنین نوشته است : در بلوچستان کوهنوردی از کارهای خیلی مشکل است . با این حال ما تصمیم گرفتیم که خود را به قله همنت که بی سابقه بود ، رسانیده به تماشای اطراف بپردازیم . در مراجعت از بالای کوه به وضع بد مواجه شدیم و من بالاخره با یک کفش و لباس پاره پاره به پایین رسیدم ، روز بعد به حوزه کوه پنج انگشت رسیدیم ، اسداله خان سعی داشت ما را از رفتن به بالای کوه تفتان منع نماید و می گفت انجام این کار در قلب زمستان خالی از اشکال نخواهد بود ، مقارن غروب به قریه محقر وراج رسیدیم . برزیر کریک همنورد سایکس بدبختانه پایش مجروح و خلاصه لنگ شده بود ، طولی نکشید به نقطه یی موسوم به بندگلو رسیدیم . هزار پا بالای کوه مستور از خاکستر سفید رنگی است که از دور به برف شبیه است ، از همین روی اشخاص تصور می کنند که این کوه دائما مستور از برف است . ساعت 2 بعداز ظهر پس از 8 ساعت کوهنوردی به قله کوه رسیدیم و معلوم شد که کوه تفتان دو نوک دارد و نوک شمالی آن معروف به زیارت کوه اندکی مرتفع تر از دیگری است و نوک جنوبی آن که این همه راه برای تماشای آن آمده بودیم ، آتش فشانی می باشد . این دومی موسوم است به مادر کوه که در جنوب شرقی صبح کوه واقع شده و در مغرب آن نیز نر کوه قرار گرفته است و هیچ یک از آن ها دارای اهمیت خاص نمی باشد جز مادر کوه که آتش فشانی است . 

سال 1900 میلادی برابر با 1279 خورشیدی ، دکتر محمود اشراقی به اتفاق گروه کوهنوردان پزشک بیمارستان آمریکایی در تهران از جمله دکتر ژوزف کک به قله دماوند صعود کرد .

سال 1902 میلادی برابر با 1281 خورشیدی ، برادران بورن مولر برای اولین بار به قله علم کوه صعود کردند . این صعود از مسیر حصار چال انجام شده بود .

سال 1933 میلادی برابر با سال 1312 خورشیدی ، سامراسکیل از کشور انگلیس با عنوان نخستین زن به قله دماوند صعود کرد .

سال 1933 و 34 میلادی برابر با 1312 و 13 خورشیدی ، داگلاس باسک کوهنورد  و جغرافی دان انگلیسی و پروفسور هانس بوبک ، ضمن کشف و معرفی یخچال های دایمی منطقه تخت سلیمان به قله علم کوه و قلل خرسان صعود کردند . بوبک 6 قله بیش از 4573 متر را در منطقه کشف نمود . در همین سال زمین شناس ایتالیایی آ . دزیو  به قله زرد کوه 4386 متر صعود کرد و چهار یخچال کوچک را در این منطقه بررسی نمود .