نقش تغذیه در کوهنوردی (بخش پایانی )
غذا های کربو هیدراتی متراکم
*بعضی از کربو هیدراتهای متراکم عبارتند از :
* عسل ، مربا و شربت
* ژله های ورزشی
* آب و خود کمپوت
* انواع نوشیدنی های ورزشی که به صورت پودر در آمده است .
* پاستا و غلات متراکم
* نوشیدنی های انرژی زا
* میوه های خشک
* برنج
* عصاره مالت
* کیک نعناع
* نان شیرین
* ترکیبی از هیدرات کربن متراکم و پر کالری همراه با محتوای مایع ممکن است برای ورزشکاران
ارتفاع که با کاهش اشتها نیز مواجهند جذاب تر باشند و ضمنا دسترسی به آنها نیز آسانتر باشد .
**مهمترین غذا های سرشار از کربوهیدرات با محتوای مایع بالا عبارتند از :
** برگه های میوه
** مکمل های خوراکی مایع
** نوشیدنی های پر کربوهیدرات تجاری
** ژله های ورزشی
** ماست های طعم دار
** بستنی
** میلک شیک
** ماست فریز شده
** عصاره کمپوت
کربو هیدراتها
در مورد کربو هیدرات ها هر چه برای کوهنورد بگوییم کم گفته ایم . کربو هیدرات بهترین
انتخاب برای سوخت در طول اجرای برنامه است .
در بدن انسان کربوهیدرات ها قبل از مصزف تبدیل به گلوکز می شود . پایین بودن قند خون
باعث کاهش کارایی و توان ورزشی می شود و روی قدرت و سرعت هم تاثیر می گذارد .
قند های اضافی بدن در کبد ذخیره می شود در طی فعالیت ورزشی به راحتی به مصرف عضلات
می رسد . یک کوهنورد با تغذیه صحیح کربو هیدرات و ذخیره آن در بهبود فعالیت های کوهنوردی
تاثیر می گذارد .
به هنگام کوهنوردی سبک با 60% توان تامین انرژی از چربی انجام می شود . با افزایش
فشار در کوهنوردی ، از 60% به بالا از کربوهیدرات ها استفاده می کند .
در برنامه های یک روزه به منظور کسب انرژی ، قدرت و حداکثر کارایی سعی کنید :
* برای صبحانه بیشتر از غذای پر کربوهیدرات مثل حبوبات ، غلات و تخم مرغ استفاده کنید .
** برای نهار غذای مختصر شامل ویتامین ها ، میوه جات و غذا های سبک بخورید .
*** برای شام غذای پر از املاح و مواد معدنی و سوپ همراه پروتئین و چربی مختصر مصرف
کنید .
تغذیه قبل از برنامه کوهنوردی
همه کــوهنوردان نیاز دارند بدانند قبل از کــوهنوردی چـه چیزی باید بخورند تا در حین اجــرای
برنامه کــوهنوردی مــوفق عمل کنند . در طــول هفته انرژی مــورد نیاز را به وسیله تغذیه صحیح
تامین کنید تا در طول برنامه کمبود انرژی را احساس نکنید .
** مسئله تغذیه هر چه باشد دارای اهمیت های زیر است ؛
1/ از پایین آمدن قند خون در حین اجرای برنامه کوهنوردی پیشگیری می کند . پایین آمدن قند
خون باعث پیدایش علائمی مانند کوه گرفتگی ، بیماری ارتفاع ، سر درد ، خستگی زود رس ، عدم
تعـادل ،بی ارادگـــی و ... است که کــارایی ورزشی کـوهنورد را به میزان قـابل توجهــی کـاهش
می دهد .
2/ سوخت عضلانی در طول هفته و اجرای برنامه تامین می شود .
3/ کــوهنورد از لحاظ ذهنی اقناع می شود که سوخت لازم در طــول اجرای برنامه را به بدن خود
رسـانده و آمــاده مصرف می باشد ؛ همیشه قبل از اجــرای برنامه سعــی کنید استراحت و تغذیه
کامل و صحیح انجام دهید . اگر برنامه سنگین یا چند روزه در پیش دارید از یک هفته قبل تمرین را
کــم نموده و مصرف کربوهیدرات ها را تا 60 % افزایش دهید . استراحت کــامل کنید . آب کــافی
بنوشید ( روزانه 4 لیتر ) از هفته قبل از اجرای برنامه غذا های پر پروتئین مصرف کنید .
تغذیه حین اجرای برنامه
در طول اجرای برنامه سعی کنید مواد شیرینی را 5 تا 10 دقیقه قبل از شروع حرکت دوباره
مصرف کنید .غیر از این موقع با ورود قند به بدن و بالا رفتن قند خون ، از بدن انسولین آزاد شده
و قند خون بدن ناگهانی افت پیدا می کند و در نتیجه افت قند خون از کارایی بدن می کاهد .
برای خــوردن غــذا هیچ وقت عجله نکنید ؛ بلکه در فــرصت مناسب محلی که پس از حـــرکت
مقداری شیب خفیف جلوی رویتان باشد انتخاب کنید و زمــانی را برای هضم غذا اختصاص دهید .
در کوهنوردی سنگین و ارتفاعات بدن به خون رسانی بشتری احتیاج دارد از طرفی معده برای
هضم غذا هم به خون وابسته است همین امر موجب اختلال و اختلاف در عملکرد مناسب معده و
عضلات شده که در این بین معده موفق تر عمل نموده و در نتیجه خون کمی به عضلات رسیده و
بالطبع عضلات پس از اندکی خسته و فرسوده می شوند .
همواره سعی کنید رژیم غذایی ما در زمان اجرای برنامه با رژِیم غذایی داخل شهر مان تفاوتی
نکند . مایعات زیاد (روزانه 4 تا 6 لیتر ) بنوشیدو در صورت گرم بودن هوا بیشتر بنوشید .
تغذیه پس از برنامه کوهنوردی
پس از پایان برنامه اولــویت اول با جایگزینی مــایعات از دست رفته است . مــایعاتی که از راه
تعــریق از دست رفته است . آب میوه برای جــایگزینی بسیار مفید است زیرا نه تنها آب از دست
رفته بلکه کربوهیدرات ها و الکترولیت ها را نیز جبران می کند . پس از کوهنوردی خوردن انگور ،
هندوانه ، عدس و سوپ های رقیق نیز توصیه شده است .
گرد آوری : عبدالعظیم سام دلیری
سرپرست گروه کوهنوردی زرین دلیر و مسئول کمیته امور جوانان هیئت کوهنوردی چالوس